Domein
Categorie

Get Connected Politics: van trends naar transities

Donderdag 11 oktober vond het Get Connected jaarcongres 2018 plaats, met in de ochtend diverse interactieve sessies, waaronder de Get Connected Politics.

In de werksessie Get Connected Politics schetsten we hoe mondiale megatrends als vergrijzing, verstedelijking, klimaatverandering en digitalisering in Utrecht neerslaan. Kunnen we grote veranderingen gebruiken om welvaart en welzijn in de regio te verbeteren? Ruimte voor innovatie en ondernemerschap is dan van belang, maar welke rol kan het openbaar bestuur op lokaal en regionaal niveau daarbij spelen? We komen immers uit een traditie waarin economisch beleid vooral gericht was op het fysiek faciliteren van ondernemers, met locaties en bereikbaarheid. Nu kloppen innovaties aan onze deur, moeten we ons buigen over de vraag hoe we met de nieuwe kansen en technologische mogelijkheden omgaan, en hoe we ruimte bieden voor de zesde industriële golf. Coalitieakkoorden bieden voldoende aanknopingspunten voor samenwerking bij innovatie.

In korte discussierondes bogen deelnemers zich over zes thema’s: drie inhoudelijke thema’s (ruimte en verkeer, energietransitie, en gezondheid) en drie randvoorwaardelijke (innovatie, ondernemerschap, digitalisering). We vroegen om aan te geven welke deelonderwerpen prioriteit hebben en welke randvoorwaarden op orde moeten zijn om als regio de sprong voorwaarts te kunnen maken.

Innovatie en ondernemerschap: van launching customer naar first follower

Deelnemers aan de discussies over de publieke rol bij innovatie en ondernemerschap waren bereid om veel grenzen te slechten: in de aansturing moeten we over politieke kleuren en bestuurlijke grenzen heen kunnen stappen, het formuleren van doelen bij inkoop helpt meer dan de ‘vinkjescultuur’, risicomijdend gedrag en oude werkwijzen moeten we durven loslaten. Lef, durf, het nemen van verantwoordelijkheid en het geven van vertrouwen waren sleutelfactoren. Er ligt een spanning in het enerzijds omgaan met (financiële) risico’s (misschien eerder een pre-pilot dan een pilot) en het anderzijds willen bieden van (financiële) ruimte voor experiment. Niet alleen moet er een launching customer zijn maar ook een first follower: de partij die het idee verder brengt en kan opschalen.

Energietransitie: maatschappelijke omwenteling sexy en fun maken

We willen, en moeten, haast maken met de energietransitie. Dat betekent ook druk op lokale visies over wind en warmte, en verankering in omgevingsvisies - terwijl de risico’s én de baten van sommige technische oplossingen (zoals geothermie) nog niet duidelijk zijn. Deelnemers pleitten echter ook voor een andere benadering: het aantrekkelijk maken van de transitie, financieel maar ook als een maatschappelijke omwenteling die sexy is en fun.

Innovatief ruimtelijk en verkeersbeleid: ‘uitgumbaarheid’ als nieuw ontwerpprincipe?

Uiteraard moeten we investeren in snelfietspaden en ‘mobility as a service’, maar flexibiliteit is op termijn nog belangrijker. In dat kader viel de term ‘uitgumbaarheid’. Want hoe breng je evenwicht in enerzijds de langdurige processen die vooraf gaan aan ruimtelijke investeringen en anderzijds de snelle, onvoorspelbare ontwikkelingen? Ook meer modulair bouwen draagt bij aan flexibiliteit, terwijl we de ondergrond nog onvoldoende benutten.

Transitie in de zorg: regie bij de burger vraagt om meer transparantie

Zorg moet betaalbaar blijven en het personeelstekort is urgent, nog los van technologische innovaties en de daarvoor noodzakelijke ruimte. Maar uit de discussies kwamen twee Leitmotive voor de transitie van zorg naar preventie: hoe bieden we burgers voldoende regie over hun eigen zorgproces (o.a. door meer transparantie van de zorgketen), en meer inzicht in de wisselwerking tussen leefomgeving (lucht, geluid, groen) en gezondheid.

Digitalisering: maatschappelijke en economische impact nog onvoldoende scherp

Tijdens de presentatie was geschetst hoe digitalisering effect zal hebben op álle sectoren in de Utrechtse economie, wat doorwerkt in inhoud en omvang van werkgelegenheid. Niet investeren in digitalisering betekent dat we als regio talent en economische groei kwijtraken. De discussie liet echter zien dat we als individu wel digitaal zijn, maar dat de kennis over de impact op de samenleving en bedrijfstakken nog beperkt is. We beseffen dat om- en bijscholing nodig zal zijn, maar faciliteren het nauwelijks. We hechten aan de vrijheid om bewust offline te gaan, en in control te zijn over onze digitale sporen. Dat vraagt om meer aandacht voor ethische vraagstukken bij digitalisering.

De EBU zal de notities betrekken bij de voorbereiding van haar nieuwe economische agenda, waarin we in de eerste helft van 2019 met regionale partners de innovatieopgaven en de groeikansen voor de regio willen schetsen.

Meer weten over trends in economie, ondernemerschap en innovatie in Utrecht? Neem contact op met EBU Research via info@economicboardutrecht.nl.

Download de presentatie Get Connected Politics

Monique Goddijn-Roso

Monique Goddijn-Roso is onderzoekscoördinator EBU Research.

06-33679242 06-33679242