Domein
Categorie

Big Buzz

‘Big data’ heeft het inmiddels geschopt tot buzzword van het decennium. Iedereen lijkt bezig met het verzamelen, combineren en analyseren van data uit zeer uiteenlopende bronnen, van CBS tot verkiezingsuitslagen, telecomproviders en straatmeubilair. Tot nu toe zijn echter alleen de big tech-bedrijven erin geslaagd om gecombineerde (ruwe) data om te zetten in bruikbare informatie, in hun geval voor marketingdoelen (microtargeting).

Sommige onderdelen van de publieke sector - veiligheidsdiensten, medische zorg - zetten data-analyse doelgericht in voor hun kernactiviteit: het in beeld brengen van veiligheidsrisico’s, of een betere diagnose stellen. Ze verzamelen, beheren, analyseren daarvoor ruwe data en interpreteren vervolgens de informatie die daaruit voortkomt. De relevantie van die laatste stap wordt nogal eens vergeten.

Ook wij als EBU Research verzamelen cijfers - over economie, ondernemerschap en innovatie in ons geval. Wij zijn niet de enige die dat doen. Banken, statistische bureaus, onderzoeksorganisaties, gemeenten: economische, sociale en ecologische indicatoren worden op heel veel plekken gemonitord (al is het soms behelpen met het schaalniveau). Modellen kunnen op basis van data uit het verleden voorspellingen doen over de toekomst. Er wordt steeds meer gemonitord, steeds meer gemodelleerd.

Enerzijds helpt al dat gecijfer, anderzijds schuilt er ook een groeiend risico in. Er is een toenemende behoefte - bij bedrijven maar ook politici - om de onzekere toekomst (energietransitie, digitale transformatie, veranderingen in zorg, onderwijs en samenleving) in een model te gieten. Want cijfers zijn toch per definitie “betrouwbaar”?

Nope. Ten eerste zijn cijfers eindeloos te manipuleren, te selecteren en te framen. Daarom is interpretatie van data en informatie zo belangrijk: welke bronnen en methodes zijn gebruikt, hoe is data geanalyseerd? Ten tweede is nog lang niet alles meetbaar - zie de discussie over brede welvaart of digitale transformatie. Ten derde wordt vaak vergeten dat modellen een abstractie zijn van de werkelijkheid. Economie is geen natuurwetenschap waar E = MC2. Vooral the human factor is moeilijk in een model te vangen - en bij transities spelen de mens en zijn aanpassingsvermogen nu eenmaal een centrale rol.

Moeten we dan maar ophouden met monitoren? Natuurlijk niet. De Staat van Utrecht, Arbeidsmarktinzicht.nl, Statline, Eurostat, en zelfs de Regional Competitiveness Index: ze hebben waarde. Maar we moeten ophouden ze alleen te gebruiken om te laten zien hoe goed we het doen. Ze laten namelijk ook onze tekortkomingen en uitdagingen zien. Moeten we stoppen met modelleren? Nee, maar we moeten ons bewust zijn van de beperkingen. (Big) data verzamelen en analyseren is nuttig, op voorwaarde dat het transparant gebeurt. De resultaten ervan interpreteren is vele malen nuttiger, omdat daar de aanknopingspunten zitten voor beleid en acties.

EBU Research nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte gehouden van onderzoeken, economische cijfers over de regio Utrecht en meer? Schrijf u dan in voor de EBU Research nieuwsbrief.

Ik meld mij aan voor de EBU Research nieuwsbrief

Monique Goddijn-Roso

Monique Goddijn-Roso is onderzoekscoördinator EBU Research.

06-33679242 06-33679242