Domein
Categorie

Verzet

 

"Blijven wij staan binnen hetgeen wij van onze voorouders ontvingen; doen wij zelve niets; verzetten wij ons tegen tijdige verbetering; dan komt, in plaats van verbetering, omkeer van zaken." Dit is geen citaat van een hippe verandermanager. Het was een uitspraak van Johan Rudolf Thorbecke anno 1841, de grondlegger van onze parlementaire democratie. Vrij vertaald: een staatsinrichting is niet voor eeuwig, maar vraagt aanpassing aan de vraagstukken van haar tijd.

Het citaat vormde de inleiding van een rapport van de Studiegroep Openbaar Bestuur, een must-read voor iedereen die actief is in en voor het openbaar bestuur: als ambtenaar, volksvertegenwoordiger, bestuurder of adviseur. De Studiegroep legt helder de verbinding tussen economische vraagstukken en het functioneren van het openbaar bestuur op alle niveaus: gemeenten, provincies, regio's, Rijk en EU. Het signaleert dat daily urban systems, dagelijkse regionaal-economische systemen, zich bewegen op regionale schaal. Dat ontwikkelingen in economie, innovatie en ondernemerschap onvoorspelbaar zijn en een groot aanpassingsvermogen van het bestuur vragen. Dat bestuurders in het economische domein moeten kunnen schakelen met verschillende partners: kennis- en onderwijsinstellingen, bedrijven en niet in de laatste plaats met andere bestuurslagen. En dat dat dus kwaliteit vraagt, nieuwe vaardigheden en nieuwe rolopvattingen. Van raden, wethouders en ambtenaren.

De Studiegroep -zelf een multi-level governance experiment met vertegenwoordigers van ministeries, gemeenten en provincies- legt een duidelijke agenda neer: meer regionale samenwerking met het versterken van de economie als uitgangspunt. Samenwerking is ook niet meer vrijblijvend; er zit een serieuze financiële paragraaf aan vast waarbij ook de Financiële Verhoudingswet zou moeten worden herzien.

Dit is een interessante agenda, eentje die kansen voor gemeenten en regio's biedt op maatwerk in regionaal-economisch beleid. Maar het is even wennen. Recente decentralisaties hebben al veel losgewoeld bij gemeenten; om dienstverlening op die terreinen te verbeteren, groeit de regionale samenwerking. Datzelfde gebeurde eerder rondom bijvoorbeeld veiligheid en volksgezondheid. Raadsleden voelen zich bij die regionale samenwerkingen niet altijd even senang: heb ik voldoende zicht op afspraken, werkwijze en resultaten? Kan ik voldoende bijsturen? Het zijn legitieme vragen  - die echter niet worden beantwoord via dichtgetimmerde contracten. Het opbouwen van vertrouwen, van een open relatie waarin simpelweg vragen kunnen worden gesteld (zonder die direct te vertalen naar moties van afkeuring of wantrouwen) biedt veel meer sturingsmogelijkheden. Maar dat vraagt ook een andere rolopvatting. Oefenen dus.

Monique Goddijn-Roso

Monique Goddijn-Roso is onderzoekscoördinator EBU Research.

06-33679242 06-33679242