Thema's
  • Energiepositief wonen & werken
  • Onderzoeksbibliotheek
Categorieën

Financieringsoplossingen voor de verduurzaming van VvE-complexen

Wouter Bos, Directeur Opbouwfase en Beoogd Bestuursvoorzitter (CEO) Invest-NL, december 2018: "Gesprekken en rapporten over verduurzaming van de woningvoorraad gaan vaak over grondgebonden koopwoningen of bezit van woningcorporaties. Appartementen in beheer bij VvE’s (verenigingen van eigenaren) zijn minder in beeld. Toch gaat het hier om 1,2 miljoen wooneenheden, die in 2050 ook alle CO2-arm en aardgasvrij moeten zijn. Dat betekent een flinke investeringsopgave."

"Dit rapport draagt een oplossing aan voor een belangrijk knelpunt voor energiebesparende renovatie van VvE-complexen: het ontbreken van de beschikbaarheid van langlopende leningen. Ook werkt dit rapport een propositie uit voor de overgang naar een volwassen markt voor de financiering aan VvE’s. Het ministerie van BZK, diverse provincies en gemeenten, en maatschappelijke organisaties hebben NIA/Invest-NL (in opbouw) gevraagd hierop de regie te pakken. Dat is bekrachtigd met het gezamenlijk ondertekenen van een verklaring op 15 maart 2018."

Stef Röell is namens de Economic Board Utrecht co-auteur van het rapport.

CO2-arm en aardgasvrij in 2050

In Nederland zijn 1,2 miljoen appartementen in beheer van VvE’s (vereniging van eigenaren). Deze moeten in 2050 CO2-arm en aardgasvrij zijn. Dat betekent een forse investeringsopgave. De belangstelling onder VvE’s voor verduurzaming is groeiende, mede door de aankondiging van het kabinet te stoppen met de aardgaswinning. Inmiddels zijn er in Nederland ook steeds meer VvE’s die niet willen volstaan met één of enkele labelstappen, maar verdergaande ambities hebben. Vaak speelt dat op een moment dat grootschalig onderhoud of renovatie aan de orde is.

Dit rapport biedt een oplossing voor het financieringsprobleem van VvE’s. In de aanvangsfase is daarvoor nog een rol weggelegd voor de overheid, maar uiteindelijk zal de markt (banken, institutionele beleggers) op eigen kracht de financiering van verregaande verduurzaming moeten leveren.

Noodzakelijke voorwaarden daarvoor zijn:

  • beter inzicht bij financiers in de risico’s en de mogelijkheden voor risicobeheersing bij verduurzaming VvE’s (in de bouwfase en de gebruiksfase);
  • voorspelbare woonlasten (niet meer dan nu of niet meer dan anders) als uitgangspunt;
  • financiering van prestaties in plaats van individuele maatregelen bij integrale renovaties (dit stelt eisen aan de kwaliteit van het MJOP2);
  • helderheid over de reikwijdte van de zorgplicht voor financiers;
  • andere zekerheden dan hypothecair onderpand;
  • standaarden (templates) ter beperking van de handlingkosten;
  • een voorziening voor restrisico’s.

Ondergrens NEF

De oplossingen die in dit rapport worden aangedragen hebben betrekking op VvE-complexen met 10 of meer appartementen. Dat is tevens de ondergrens die het NEF hanteert. De Tweede Kamer heeft op 21 november 2018 een motie aangenomen waarin wordt verzocht te verkennen of deze ondergrens verlaagd kan naar 6 appartementen. Hierover vindt overleg plaats bij en met het NEF.

Dan resteert er nog een opgave ten aanzien van de kleinste VvE’s <6. De risico’s bij deze doelgroep zijn verhoudingsgewijs groter omdat wanbetaling door een van de leden door een kleiner aantal leden moet worden opgevangen. De komende periode zal hiervoor een aparte (individuele of VvE-) financieringsoplossing ontwikkeld moeten worden.

Download het rapport

Stef Röell

Stef Röell is binnen Economic Board Utrecht verantwoordelijk voor de financiële instrumenten.

06-11866643 06-11866643