Domein
Categorie

Oefenen met de toekomst: gezond stedelijk leven voor iedereen in 2049

“Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen in 2049.” Hoe ziet dat er eigenlijk uit in onze regio van de toekomst? Hoe wonen, werken, verplaatsen en recreëren we? Hoe ziet de stedelijke omgeving er uit en wie wonen er? Hoe leven we samen? En hoe organiseren we dat met elkaar? Wat hebben we daarvoor nodig? Oftewel: hoe maken we ons sterk voor een toekomstbestendige, gezonde, stedelijke omgeving?

Eind oktober organiseerde EBU Research samen met de gemeente Utrecht een workshop over toekomstscenario’s voor gezond stedelijk leven in 2049. Aanleiding was de scenariostudie oefenen met de toekomst: vier scenario’s voor stedelijke ontwikkeling, infrastructuur en mobiliteit in 2049. van het Planbureau voor de Leefomgeving. Het doel van deze sessie was om het denken te triggeren hoe we om moeten gaan met vraagstukken over de toekomst. Welke lessen kunnen we nu al leren voor het beleid van morgen?

Door te variëren in de mate van overheidssturing, duurzaamheid en sociale cohesie ontwikkelde het PBL vier toekomstscenario’s: Eigenwijk, Beursplein, Bubbelstad en Groenrijk. In groepjes concretiseerden deelnemers per scenario de impact voor de regio Utrecht. Hoe kan de toekomst er per scenario uitzien?

Eigenwijk

In Eigenwijk vormt de eigen wijk het centrum van het dagelijks leven, is de mens onderdeel van een gemeenschap, zijn actief bewegen en zelf maken de norm, bestaan er grote lokale en regionale verschillen en is bovenlokale afstemming lastig. In het scenario Eigenwijk grijpt beleid terug naar kernwaarden van de steden en dorpen van vroeger, waarbij alles lokaal geregeld werd. Doordat alles in Eigenwijk lokaal en kleinschalig is, zal de werkgelegenheid in Eigenwijk er anders uitzien dan nu. Zo zal de werkgelegenheid in de regio Utrecht met name gebaseerd zijn op lokale maakindustrie, mkb-bedrijven, ambachten, zelfvoorzienende praktijken en coöperaties. Voor bepaalde groepen zal het daardoor ook lastig worden om werk te vinden in Eigenwijk. In Eigenwijk draait alles om de sociale cohesie en net als in ‘gated communities’ zal men ook in Eigenwijk in de gaten gaan houden wie er de regio in en uit gaan.

Beursplein

In Beursplein zijn prestatie, succes en zelfredzaamheid belangrijk, is technologie dienend aan efficiency, bestaan grote sociaal-economische contrasten, is er veel mobiliteit (met alle mogelijke vervoerwijzen) en faciliteert de overheid het bedrijfsleven. Daardoor zullen de verschillen tussen de mensen die het ‘gemaakt’ hebben en zij die minder succes hebben groot worden. Ook zal dit een grote kloof tussen hoger en lager opgeleiden veroorzaken en fricties op de arbeidsmarkt. Voor de inrichting van de gebouwde omgeving zal gelden dat zij die het gemaakt hebben centraal wonen, in de stad, met alle voorzieningen om zich heen. Wie het niet gemaakt heeft, woont verder van de stad vandaan en heeft te maken met suboptimale of slechte mobiliteit en daardoor slechtere toegang tot voorzieningen.

Bubbelstad

In Bubbelstad is de samenleving gefragmenteerd, zijn netwerkknopen belangrijker dan centra, is digitaal belangrijker dan fysiek, verkeert technologie permanent in de testfase en zijn markt- en lifestylecollectieven leidend. Bedrijven zullen zich steeds meer richten op het aanbieden van diensten. Ook worden goederen vooral lokaal geproduceerd waardoor vervuiling door distributie beperkt wordt. Degenen die niet digitaal vaardig zijn, zullen worden buitengesloten worden in de samenleving en hebben een slechte positie op de arbeidsmarkt. Over de inrichting van de wijken en buurten maken de beleidsmakers zich totaal geen zorgen in Bubbelstad. Alles is online en met behulp van virtual reality kan je je omgeving inrichten hoe jij het wil.

Groenrijk

In Groenrijk verloopt de groene systeemtransitie top-down, draait het niet om bezit, is er minder keuzevrijheid, is er een betere leefomgeving, staan lopen en fietsen centraal is en is technologie dienend aan groene ambities. In Groenrijk zijn de zogenaamde Planeetpunten ingevoerd naast de euro’s: niet-duurzaam gedrag kost punten, zodat mensen als het ware verplicht worden om duurzamer te leven.  Doordat lopen en fietsen de standaard worden, zullen de straten weer van de mensen worden en zullen kinderen meer plek krijgen om buiten te spelen. Bovendien zal de hoeveelheid groen in de omgeving alleen maar toenemen met parken, volkstuinen, water en eetbossen. Daarnaast zal het aantal buurthubs, waar men spullen kan delen, ruilen, of gemeenschappelijk bestellen alleen maar toenemen en zullen scholen, ecologische winkels en gezondheidscentra overige belangrijke voorzieningen zijn in de buurt.

Lees hier het hele verslag

Wilt u zelf ook oefenen met de toekomst? Bekijk hier de PBL scenario’s.

Monique Goddijn-Roso

Monique Goddijn-Roso is onderzoekscoördinator EBU Research.

06-33679242 06-33679242