Domein
Thema
  • Energiepositief wonen & werken
Initiatief
Categorie

Samen Naar een Energiepositieve Leefomgeving: de wijksafari

Op 10 april stapten zo’n zestig vertegenwoordigers van woningcorporaties, gemeenten en bouwsector uit de regio Utrecht in de bus voor een ronde langs drie inspirerende plekken. In Veenendaal, Amersfoort en de Bilt hoorden de deelnemers aan de wijksafari wat er in de wijken gebeurt als het gaat om de energietransitie. Wat werkt nu echt om de transitie te versnellen? Want dat versnelling nodig is, stond deze dag buiten kijf. Een dag vol ontmoetingen, (nieuwe) verbindingen en waardevolle gesprekken.

Eerste stop van de bus: ’t Franse Gat in Veenendaal.

Tekst gaat verder onder foto.

’t Franse Gat – Veenendaal

Een brede aanpak voor de bewoners en hun kinderen
Onder andere Astrid Swart van de gemeente Veenendaal en Trees van Haarst van woningcorporatie Patrimonium vertelden over acties in de wijk. Van Haarst: “Dat we hier samen staan, geeft ook aan: we kunnen niet zonder elkaar als we deze wijk een energietransitie willen laten maken. Het is een hele mooie wijk met veel groen en bewoners weten elkaar goed te vinden. En juist dát vind ik een goed uitgangspunt, want we doen het voor de bewoners. Zij moeten comfortabel wonen. Maar we doen het ook voor hun kinderen, dus we moeten ook vooruit kijken”. Swart vulde aan: “Naast energiezuinig, richten we ons op een veilige, gezonde en groene wijk, die voorbereid is op klimaatverandering met bovendien een schone bodem. Die brede aanpak is nodig om te komen tot een wijk waar bewoners zich goed voelen en graag willen wonen.

De lessen die hier naar voren kwamen:

  • Pak de uitdaging samen met alle stakeholders op.
  • Kijk niet alleen naar energietransitie, maar kies juist een brede aanpak.
  • Begin op tijd met onderzoeken en in kaart brengen van uitgangspunten, uitdagingen en opties.
  • Maak de samenwerking niet te vrijblijvend, maar zet er samen de schouders onder en leg het vast in een overeenkomst. Wees niet bang voor verlies van je positie door samenwerking. De tafels van Team SNEL laten ook zien dat samenwerking steeds beter gaat en dat het steeds meer oplevert.
  • Maak bewoners echt onderdeel van de transitie, maak het klein en persoonlijk en kijk ook naar financiële tegemoetkoming.

Tekst gaat verder onder foto.

Schothorst Zuid - Amersfoort

Niet alleen maar positieve reacties
Snel stapten de deelnemers weer in de bus. Dit keer richting Amersfoort. Schothorst Zuid om precies te zijn. Wethouder duurzaamheid, ruimtelijke ordening, omgevingswet in Amersfoort, Astrid Janssen, opende op deze locatie. “We begonnen in Amersfoort al in 2008 met plannen rondom de CO2 neutrale stad. Het duurde even voordat het op gang kwam, maar nu zijn we het echt aan het doen. Het eerste wijkgerichte warmteplan is ontwikkeld voor de wijk Schothorst Zuid. Inmiddels is er ook een warmtevisie voor de hele stad ontwikkeld en dat is nog best spannend. Er komen niet alleen maar positieve reacties. Maar juist dan is het belangrijk de dialoog te voeren met de bewoners”.

Renske Zwart van De Alliantie: “We zijn hard bezig om te bekijken hoe we huurders kunnen betrekken. We willen en moeten het betaalbaar houden en veel maatregelen kosten geld. Dat moet niet allemaal bij de huurder komen te liggen. Een corporatie heeft ook toestemming nodig van 70% van de huurders. We moeten dus ook wel samen optrekken”.

Financiering als bottleneck
Janssen vervolgde: “De bottleneck blijkt vaak financiering. Voor VvE’s is er nu weliswaar een (tijdelijke) oplossing, maar voor grondgebonden woningen is die mogelijkheid er nog niet. Daarmee loopt nu een pilot met EBU.”

De lessen die hier naar voren kwamen:

  • Stop niet als het moeilijk wordt, maar ga dan juist de dialoog aan.
  • Stel niet alleen als gemeente een visie op, maar werk samen met bewoners en benut alle expertise.
  • Voer pilots uit om van elkaar te leren en (financierings)vraagstukken te helpen oplossen en zet door juist als het moeilijk wordt, want dan heb je iets te pakken dat moet worden opgelost voor opschaling.
  • Stop tijd en energie in het maken van voorbeeldwoningen om bewijslast te creëren voor financieringsvraagstukken en nieuwe PMC’s.

SSW de Bilt

Een derde van het woningbezit met verschillende partners aangepakt
Jessie Bekkers en Marco Pater van SSW namen de aanwezigen in de bus mee naar de laatste locatie: de Bilt. Bekkers: “We hebben hier het eerste appartementencomplex in de regio dat Nul op de meter is. Alleen in Groningen was er al een appartementencomplex dat zo ver was”. In 2016 is woonstichting SSW gestart met een duurzaamheidsprogramma. “Wat laat”, volgens Bekkers, “maar duurzaamheid staat wel heel hoog bovenaan de agenda. We willen in 2021 5000 woningen van label C/D naar label B brengen om voor de bewoners de woonlasten naar beneden te brengen en de betaalbaarheid te behouden. We doen dat met verschillende partners. Na een uitvraag zijn twee bouwpartijen aan de slag gegaan: Salverda en Talen”.

De belangrijkste les die hier naar voren kwam:

  • Werk samen op basis van vertrouwen, ga niet één voor één aanbesteden, zoek ook in het proces de versnelling!

Flora en Fauna wet vertraagt
Een van de terugkerende thema’s en het afsluitende thema van de wijksafari was de Flora en Fauna wet. Wendy van Poppel van de provincie gaf uitleg over “die vervelende en vertragende Flora en Fauna wet”. Ze gaf aan: “De wet bestaat al langer, maar nu wordt er ook gehandhaafd. De provincie heeft hoge duurzaamheidsambities en zoekt op dit moment ook hard naar praktische oplossingen. Mijn advies is dan ook: begin op tijd met onderzoek en ga op tijd in overleg met de provincie om je door het ontheffingendoolhof te leiden. Er is echt veel mogelijk”.

De les wat betreft de Flora en Fauna wetgeving:

  • Begin snel met onderzoek, QuickScans etc. en ga op tijd het gesprek aan met de Provincie.

Met de positieve noot dat er veel mogelijk is en een wrap-up van gedeputeerde van de provincie Utrecht, Pim van den Berg, eindigde de wijksafari van Team SNEL en vertrokken de aanwezigen weer met de bus richting het Provinciehuis in Utrecht.

Meer informatie?

Bezoek Energiewerkplaats Utrecht.

Dé plek waar het netwerk online samenkomt.

Heeft u vragen over de wijksafari, de pilots of Team SNEL? Neem dan contact op met

Irene ten Dam

Irene ten Dam is domeinmanager Groen bij Economic Board Utrecht.

06-33679256 06-33679256