Domeinen
Thema
  • Energiepositief wonen & werken
Categorie

Verduurzaming VvE’s: binnen 1,5 jaar van pilot naar schaalbaar instrumentarium

Bijna 1,2 van de in totaal 7 miljoen woningeigenaren in Nederland zijn verbonden aan een VvE (Vereniging van Eigenaren). Het energieverbruik maakt ongeveer 20% uit van de totale CO2 uitstoot in Nederland. Als deze woningeigenaren hun woning grondig willen verduurzamen, lopen zij echter tegen veel uitdagingen aan. Zo vormen financiering en het complexe proces dat vervolgens doorlopen moet worden twee belangrijke obstakels.

Invest-NL en de Economic Board Utrecht (EBU) hebben zich hard gemaakt voor een instrumentarium voor verregaande verduurzaming van VvE’s. Binnen anderhalf jaar is het gelukt om van enkele pilots naar een schaalbaar fonds te komen en staat de organisatie van procesondersteuning voor meer dan honderd Utrechtse VvE’s in de steigers. Een succesverhaal dat mede te danken is aan het feit dat alle belangrijke stakeholders in een vroeg stadium zijn betrokken en er onder meer door Pim van den Berg (gedeputeerde provincie Utrecht) en Erik van Beurden (wethouder Leusden) veel bestuurlijk lef is getoond. 20 maart 2019 is Stef Röell (EBU) gevraagd deze aanpak in Brussel te presenteren, waar met enthousiasme op het snelle succes werd gereageerd.

De aanpak kenmerkt zich door een integrale aanpak van obstakels voor verduurzaming van VvE’s:

  1. Het Nederlands Energie Fonds (NEF) is uitgebreid en de looptijd is aangepast tot maximaal 30 jaar.
  2. Procesondersteuning voor VvE’s: de meeste VvE bestuurders zijn ‘gewone mensen’ die toevallig bestuurslid zijn van hun VvE en geen verstand hebben met zaken als techniek, proces, afstemming en natuurlijk de financiering. Daarom is procesondersteuning nodig.

Verduurzaming VvE’s is nu schaalbaar door uitbreiding NEF

Diverse pilots in Assen (VvE Ellen), Leusden (Hamershof)  en Apeldoorn (Lindenhove) hebben aangetoond dat verregaande verduurzaming van VvE’s mogelijk is. De uitbreiding van het NEF is een belangrijk obstakel voor opschaling van verduurzaming van VvE’s wegnomen. Financiering vormt niet langer een knelpunt in het proces.

Concreet betekent dit dat er €600 miljoen beschikbaar is om vergaande verduurzaming van VvE’s mee te ondersteunen. Behalve uitbreiding van het fondsvermogen is de belangrijkste aanpassing een verruiming van de maximale looptijd van 15 naar 30 jaar, zodat verregaande verduurzaming tegen min of meer gelijkblijvende woonlasten geborgd kan worden.

Met het nieuwe NEF kunnen de komende periode, afhankelijk van de omvang van de VvE’s, enkele honderden VvE’s gefinancierd  worden. Op deze manier wordt door NEF en betrokken financiers ervaring opgedaan met als doel dat financiers voldoende vertrouwen opdoen om in de toekomst VvE’s te financieren zonder NEF instrument.

Voor opschaling is ook procesondersteuning nodig

Belangrijkste uitdaging voor VvE’s die nu nog rest is het op goede wijze doorlopen van het gehele proces van eerste idee tot daadwerkelijke realisatie van de verduurzaming. Dit vraagt specifieke expertise en enorm veel inzet. Het is niet realistisch dat een VvE bestuur dit proces zelfstandig kan begeleiden.

Vanuit de EBU is op verzoek van de Eemland gemeenten in de regio het initiatief genomen om een Elena subsidie aanvraag te doen. Via Elena kan de Europese investeringsbank subsidie geven voor procesondersteuning, op voorwaarde dat voor een bedrag van 20 keer de omvang van de verleende subsidie wordt geïnvesteerd (als gevolg van de ingezette subsidie).

Met behulp van de Elena-bijdrage zal vervolgens procesondersteuning voor vergaande verduurzaming van VvE’s worden ondersteund. Er zullen procesteams worden samengesteld vanuit verschillende expertises. Denk aan bouwers, architecten en adviseurs. Kennis, kunde en capaciteit worden zo gebundeld en beschikbaar gesteld voor VvE’s met verduurzamingsambities. VvE’s die vervolgens met behulp van het procesteam weer gebruik kunnen maken van de hierboven beschreven financieringsoplossingen.

Met de Elena-bijdrage kunnen we als regio veel ervaring opdoen met het bestaande fonds van 600 miljoen euro. De bewijslast die hieruit voortkomt maakt het voor andere investeerders interessant om ook in te stappen, zodat het fonds groeit en de schaalbaarheid van het fonds daadwerkelijk zichtbaar wordt.

Geleerde lessen en opschalingskansen

De kansen voor vergaande verduurzaming en toepassing van de in dit artikel beschreven oplossingen gaan verder dan alleen VvE’s. Hetzelfde principe kan namelijk ook toepast worden op andere woningen in privébezit: gebouwgebonden financiering.

Wat zijn dan de geleerde lessen?

  • Begin met slimme en goed georganiseerde pilots. Dit is de basis voor verdere opschaling.
  • Betrek van begin af aan je stakeholders.
  • Neem van begin af aan alle obstakels in ogenschouw, niet slechts één en pas daarna de volgende.

Het huis kan de renovatie bekostigen. En dat is niet alleen interessant voor de regio Utrecht, of voor Nederland. Het potentieel voor andere landen zoals Denemarken, Italië, Letland, België, Duitsland is in de bijeenkomst 20 maart benoemd en erkend door de commissieleden aanwezig in Brussel. De vraag nu is: wie volgt?

Stef Röell

Stef Röell is binnen Economic Board Utrecht verantwoordelijk voor de financiële instrumenten.

06-11866643 06-11866643